Hoe werkt een elektrische fiets?

Een elektrische fiets heeft een motor die meehelpt zolang je trapt. Een sensor merkt dat je trapt, de accu levert stroom en de motor geeft een duwtje. In Nederland stopt die trapondersteuning bij 25 kilometer per uur en heeft de motor een nominaal vermogen van maximaal 250 watt. Stop je met trappen, dan stopt de ondersteuning ook.

Hieronder lees je wat de onderdelen doen, hoe de motor weet dat je trapt en hoe je kiest hoeveel hulp je krijgt. En je leest waarom een fatbike ook een elektrische fiets is. Onderaan staan e-bikes met per model de motor en de accu die de fabrikant opgeeft.

Welke onderdelen heeft een elektrische fiets?

Een e-bike heeft onder meer deze onderdelen die een gewone fiets niet heeft:

• De accu. Daarin zit de energie, en hoeveel dat is, zie je aan het aantal wattuur (Wh).
• De motor. Die zit in het voorwiel, in het achterwiel of in het midden bij de trapas.
• De sensor. Die merkt dat je trapt, en bij sommige fietsen ook hoe hard.
• De bediening op het stuur. Daarmee kies je hoeveel ondersteuning je wilt.

Bosch omschrijft het zo: de motor geeft extra ondersteuning, afhankelijk van je inspanning, je snelheid en de ondersteuning die je kiest. De accu laad je op met de lader die erbij hoort. Is hij vol, haal dan de stekker eruit, adviseert de brandweer.

Hoe weet de motor dat je trapt?

Via een sensor. Er zijn twee soorten.

Een rotatiesensor merkt alleen dat je trapt, niet hoe hard. Zodra je trapt, helpt de motor, ook als je nauwelijks kracht zet. Volgens de Fietsersbond start en stopt hij met wat vertraging, en kan de ondersteuning vol aanslaan als je onbelast de pedalen ronddraait, bijvoorbeeld bij het keren. Let daar op in een krappe bocht.

Een krachtsensor meet ook hoe hard je trapt. Hoe harder je trapt, hoe meer de fiets meehelpt, schrijft de ANWB, en dat voelt natuurlijker. De meeste middenmotoren hebben een krachtsensor en de meeste fatbikes een rotatiesensor, aldus de Consumentenbond.

Hoe kies je hoeveel de motor helpt?

Met de knoppen op je stuur kies je een ondersteuningsstand. De meeste systemen hebben er minstens twee, schrijft Shimano: een eco-stand die stroom bespaart omdat jij het meeste werk doet, en een stand met meer hulp. Op het display zie je vaak welke stand aan staat, hoe hard je gaat en hoe ver je hebt gereden.

Bij een krachtsensor geldt: hoe hoger de stand, hoe meer kracht de motor levert, maar hoe minder ver je komt met een volle accu (Consumentenbond). Bij een rotatiesensor werken de standen vaak anders. Dan kies je tot welke snelheid de motor helpt, bijvoorbeeld tot 18 of tot 25 km/u. Hoe je de fiets aanzet en welke knoppen hij heeft, verschilt per model, dus kijk daarvoor in de handleiding.

Waarom stopt de ondersteuning bij 25 km/u?

Omdat de wet dat zo vastlegt. Een fiets met trapondersteuning heeft volgens de Wegenverkeerswet een hulpmotor met een nominaal continu vermogen van maximaal 0,25 kW, oftewel 250 watt. De ondersteuning moet geleidelijk afnemen en stoppen bij 25 km/u, of eerder als je stopt met trappen. Harder gaan kan, maar dan op eigen kracht.

Let op het woord nominaal: de grens gaat over het nominale, continue vermogen. Het maximale vermogen van een motor kan hoger liggen; Bosch noemt dat bij zijn motoren apart. Een gashendel waarmee je zonder trappen harder gaat dan 6 km/u maakt van je fiets wettelijk een speedpedelec, brom- of snorfiets (Rijksoverheid). Wel mag een fiets een loophulp hebben die je tot 6 km/u helpt als je met de fiets aan de hand loopt (RDW).

Is een fatbike ook een elektrische fiets?

Ja. Volgens de Rijksoverheid is een fatbike een elektrische fiets met dikke banden; ook een elektrische bakfiets is een elektrische fiets. Heeft een fatbike trapondersteuning tot maximaal 25 km/u en een motor met een nominaal vermogen van maximaal 250 watt, dan gelden de regels voor een elektrische fiets. Kan hij met meetrappen harder dan 25 km/u, dan moet hij gekeurd zijn als bijvoorbeeld bromfiets, snorfiets of speedpedelec. De werking is verder dezelfde: motor, accu, sensor en bediening. Modellen vind je bij de fatbikes.

Wat is het verschil met een speedpedelec?

E-bike en elektrische fiets zijn twee woorden voor hetzelfde; de Rijksoverheid zet e-bike tussen haakjes achter elektrische fiets. Een speedpedelec is iets anders. Die geeft trapondersteuning tot 45 km/u, mag een motor tot 4.000 watt hebben en is wettelijk een bromfiets. Je hebt er onder meer een helm, een geel kenteken, een bromfietsrijbewijs en een WA-verzekering voor nodig (RDW).